Trzecia płeć świata

Dzisiaj jest Dzień Widoczności Osób Transpłciowych, co jest świetną okazją do opisania małej książeczki, która tę widoczność znakomicie podkreśla. Skierowana jest do młodszych i starszych nastolatków i opisuje różne kultury całego świata, w których osoby niebinarne, transpłciowe i transseksualne pełnią istotną rolę, mają swoją nazwę i są po prostu częścią normalnego świata i codzienności. 

Bardzo doceniam tę książkę, bo nie tylko stanowi o równości i nierównościach (książka nie pudruje świata i opowiada też o problemach, z jakimi mniejszości się spotykają), ale też pokazuje szaloną różnorodność kultur, czego - siedząc w Europie - trudno doświadczyć, bo tzw. ludzie Zachodu nie różnią się mimo wszystko kulturowo tak bardzo od siebie, choć bardzo lubią wszelkie różnice podkreślać. Chcecie pokazać młodym ludziom prawdziwą różnorodność? Pokażcie im książkę Kuligowskiego. :) Kwestia obecności w różnych kulturach "trzeciej płci" może wcale nie być tam najbardziej zaskakującą rzeczą. :)

Notki są krótkie i zrozumiałe, by w dość cienką książkę wrzucić jak największą ilość kultur. Jeśli któraś młodego czytelnika zainteresuje, resztę wyszukiwania musi wykonać sam, co nie jest problemem w dzisiejszych czasach (a do każdej notki jest także bibliografia!). :) 

Książkę zilustrowała delikatnie i w dobrym guście Marianna Sztyma (możecie ją kojarzyć np. z "Metryki nocnika"). Poza tym to jest fajna pozycja na zajęcia dla edukatorów seksualnych, zwłaszcza jeśli trafią na młodzież, która kwestionuje swoją płeć. Tak, to się zdarza. Nie jesteś jedyny/a na świecie. Wręcz przeciwnie. :)

I tyle z okolicznościowej wstawki. Warto wiedzieć, że ta książka istnieje. :)

Światy równoległe, Łukasz Lamża. Książka dla tych, którzy nie mają internetu.

Łukasz Lamża miał znakomity pomysł na książkę. Napisać o tych wszystkich płaskoziemcach, homeopatach i Ziębach. Cóż może być lepsze w czasie pandemii, niż czytać o antyszczepionkowach? Zamysł był doskonały, ale niestety - z książki dowiemy się dokładnie tyle, że te wszystkie rzeczy istnieją. Kropka.

Książka Lamży ma około 200 stron, niewielki format i próbuje napisać o WSZYSTKIM. Na liście rozdziałów są antyszczepionkowcy, ekstremalni audiofile, chemtrailsy, homeopatia, irydologia, kreacjonizm, płaska Ziemia, radiestezja, pamięć wody, powiększanie piersi w hipnozie, leczenie witaminą C, antyekologizm i żywa woda. 13 zagadnień. Łatwo policzyć, że na każde przypada mniej, niż 10 stron tekstu na małych stroniczkach. Co można napisać na temat każdej z tych rzeczy na kilku stronach? Otóż niewiele. 

Rozdział o antyszczepionkowcach to streszczenie kontrowersji wokół Wakefielda i rtęci. Jeśli ktokolwiek wie COKOLWIEK o antyszczepach, to już o tym słyszał i ma temat przerobiony od lewej do prawej. O homeopatii też nie dowiedziałam się niczego nowego - pamięć wody, wytrząsanie, sraty taty, heheszki. I tak dalej. Streszczenie internetu. 

Jasne, autor wyszedł z internetu i czasami nawet rozmawiał z ludźmi, którzy są bezpośrednio uwikłani w różne antynaukowe biznesy, ale co z tego, skoro wynik tych rozmów jest streszczony w kilku zdaniach? Tak, wiemy, że homeopatia to biznes. Wiemy, że istnieją całe fora pełne ludzi, którzy leczą się moczem, lewatywami i wciąganiem witaminy C na kilogramy. Tylko że z tej wiedzy nic nie wynika i chyba nic nowego wyniknąć nie może. 

Chciałabym być zaskoczona po przeczytaniu tej książki. Chciałabym, żeby tam było coś więcej, niż napisanie - sprawne i poparte źródłami naukowymi, przyznaję - że to bzdury. Ale nic więcej tam nie ma.

Nie wiem, dla kogo to jest książka. Dla nieprzekonanych? Dla kogoś, kto nie umie przeczytać o tym wszystkim w sieci? Nie wiem. 

Jeśli Was bawi czytanie po raz kolejny o ludziach, którzy wierzą w to, że ziemia jest płaska, to czytajcie. Pewnie, to jest zabawne i tragiczne jednocześnie. Prawie jak Szekspir. ;) 

Poza tym teraz wszyscy siedzimy w domu i nikomu kolejna książka rozrywkowa nie zaszkodzi. Jest sprawnie i spójnie napisana, bo Łukasz Lamża to rozsądny, inteligentny człowiek. Szkoda tylko, że tutaj skrzydeł raczej nie rozwinął.

Invisible Women - książka, którą wszyscy powinniście przeczytać.

Słuchajcie, koniecznie musicie przeczytać pewną książkę. Książka ta jest póki co dostępna tylko po angielsku, ale wiem skądinąd, że w 2020 roku ukaże się po polsku. I jest to jedna z najważniejszych rzeczy, jakie w tym roku czytałam.

Caroline Criado Perez, autorka "Invisible women" wykonała tytaniczną pracę, zbierając rzetelnie wszelkie badania, które pokazują, że świat jest zaprojektowany dla mężczyzn i że to - dosłownie - zabija kobiety. Książka jest doskonale udokumentowana, ze wspaniałą bibliografią, i powoduje nieustające okrzyki niedowierzania. I tak bardzo, bardzo, bardzo pomaga zrozumieć, że np. znienawidzone przez niektóre polskie środowiska feminatywy mają kolosalne znaczenie.

O części tych spraw na pewno słyszeliście - parę lat temu czytałam artykuł o tym, że testy zderzeniowe samochodów są robione z manekinami, które mają budowę i gabaryty przeciętnego mężczyzny. Kiedy nagle świat wymusił na producentach zbudowanie manekinów, które są kobietami, wyniki crash testów okazały się o niemal połowę gorsze. Co oznacza, że samochody są zaprojektowane tak, by nie zabijać mężczyzn. Kobiety jednak w wypadkach są o połowę bardziej narażone na tragiczne w skutkach urazy.

Nie jest też tajemnicą, że testowanie leków przez lata odbywało się wyłącznie na mężczyznach, bo takie badania były prostsze, ponieważ nie istniało ryzyko, że testowana osoba zajdzie w ciążę, ergo - że pozwie firmę za szkody wyrządzone płodowi. Kobiety jednak, posiadające inny metabolizm i gospodarkę hormonalną, przyjmowały (i przyjmują nadal) leki, które mogły nie działać wcale, mogły nie działać tak, jak powinny, albo wręcz szkodziły. Mało tego - jeśli wstępne badania na mężczyznach nie pokazywały oczekiwanych rezultatów, leku dalej nie badano, bo nie brano pod uwagę faktu, że może działałby on na kobiety. Zrewidowanie badań nad niektórymi lekami, powszechnie już od lat stosowanymi, przynosi ostatnio nieoczekiwane rezultaty, będące zaskoczeniem dla środowisk medycznych (na przykład okazało się ostatnio, że podawanie małych dawek aspiryny, jako środka obniżającego ryzyko zawału, działa jedynie na mężczyzn - aczkolwiek są to póki co badania wstępne; nie zdziwię się, kiedy ponowne przebadanie wielu innych leków i terapii, wyłoni kolejne rewelacje).

Istnieją też badania, które pokazują, że języki, które w swojej budowie zakładają istnienie żeńskich lub męskich rodzajników, wpływają na całe społeczeństwa, które tymi językami mówią (nie jest to dla mnie nowość, ale mam wrażenie, że większość ludzi tego jeszcze nie pojęła). I takie społeczeństwa mają dużo gorsze wyniki, jeśli chodzi o równość płci, bo język określa świadomość. Brak nieszczęsnych feminatywów sprawia, że od dzieciństwa ludzie są formatowani, by wrzucać różne sprawy, rzeczy, zawody, itd. do przegródek jako "męskie" lub "żeńskie" i nie tak łatwo się tego pozbyć. I tak, ja sama parę lat temu uważałam kwestię np. żeńskich nazw zawodów za drugorzędną. Teraz sądzę, że jest absolutnie pierwszorzędna, że nasze uszy, uszy naszych dzieci zwłaszcza, muszą się do tych form przyzwyczaić, żeby zmienić nastawienie całego - mówiąc szumnie - narodu do funkcji kobiet w społeczeństwie.

Bardzo potrzebujemy świadomego, pełnego namysłu pochylania się codziennie nad tym, co robimy i co (oraz jak) mówimy. Czyż nie wydaje się Wam dziwne, że kiedy ktoś np. mówi "reprezentacja Polski w piłce nożnej", to od razu mamy przed oczami MĘSKĄ reprezentację? A przecież istnieje też jej żeński odpowiednik. Świat mężczyzn jest światem domyślnym. Domyślny model człowieka, to biały mężczyzna.

To nie jest książka o tym, że mężczyźni świadomie chcą pognębić kobiety. To tak nie działa. To jest książka o tym, że świat jest dla mężczyzn wygodniejszy, że kobiety nie są brane pod uwagę, a podświadome działania wielu ludzi (obojga płci) tylko ugruntowują status quo.

Jeśli jesteście kobietami, to będzie Wam też łatwiej zrozumieć, czemu sportowe plecaki są dla Was niewygodne (tak, dlatego że projektowane są tak, by były wygodne dla mężczyzn), smartfony za szerokie, a leki przeciwbólowe słabo działają na miesiączkowe bóle. Po przeczytaniu tej książki, powinniśmy wszyscy wpaść w furię i zacząć MIEĆ WYMAGANIA. To nie wystarczy, ale zawsze jest to jakiś początek.

Wagina. Sekretna historia kobiecej siły. Blackledge

"Wagina" nie jest książką szczególnie nową, bo po raz pierwszy została wydana w 2003 roku. Po polsku też doczekała się kilku wydań. Sama kupiłam ją sobie teraz, bo została w tym roku wznowiona w ślicznej, różowiutkiej okładce, ale czytałam ją już wcześniej. Wróciłam jednak do niej, bo to świetna, bardzo rzetelna i bardzo pozytywna książka, która fantastycznie przekazuje specjalistyczną wiedzę na temat funkcji waginy w świecie ludzi i zwierząt.

Blackledge daje nam także lekcję (pobieżną, ale uczciwą) na temat roli waginy w różnych kulturach (byłych i obecnych), zaczynając od dającego siłę opisu wiary w moc kobiecego sromu, zdolnego odstraszać sztormy i przeganiać wrogów. Tak, moi drodzy. Ja nie wiem, czemu wciąż mówi się, że do czegoś "trzeba mieć jaja". Jaja są delikatne i łatwo je uszkodzić. To wagina znosi w życiu prawdziwy łomot. :P

To nie jest książka, która jest lekkim czytadłem. Dla kogoś, kto spodziewa się pełnej sensacji, pikantnej, skandalizującej pozycji, będzie rozczarowaniem. To jest porządnie udokumentowane (bibliografia!) kompendium wiedzy o cipkach. :) Tekst jest wyjątkowo staranny i tkwiący w nurcie "women empowerment". Może upewniać kobiety, zwłaszcza młode i wychowane w kulturze pełnej wstydu i uprzedzeń, że z tym, jak wyglądają ich narządy płciowe jest wszystko w porządku (tak, są zdjęcia), że ich ciało nie jest brudne, grzeszne, czy obrzydliwe tylko dlatego, że jest kobiece.

Pamiętam, jak pierwszy raz czytałam "Waginę" w 2004 roku. Nie miałam jeszcze dzieci, a moja relacja ze swoim - wtedy wciąż młodym - ciałem była nadal oparta na pewnym niedowierzaniu w jego możliwości. ;)  Wtedy była to dla mnie lektura, która zdjęła ze mnie wiele uprzedzeń, pozwoliła spojrzeć na siebie w lustrze jak na kogoś, kto nie nosi między nogami źródła wszelkich kłopotów, ale jak na kobietę, którą w zasadzie dopiero uczyłam się być.

Specjalnie kupiłam sobie to nowe wydanie, bo mam olbrzymi sentyment do tej książki. Przeczytałam ją ponownie, postawiłam na półce i zaczynam się powoli zastanawiać, czy nie powinnam jej znaleźć - razem z resztą moich feministycznych książek - miejsca bardziej eksponowanego. Takiego, które będzie straszyć gości jak tylko wejdą w progi mojego domu. Oto WAGINA, a tuż obok - znakomita - "Sztuka obsługi penisa". Zapraszamy.

Jako i wy zaproście "Waginę" na swoje półki. ;)

(I cieszcie się, że nie jesteście hienami - ich waginy mają przerąbane. O czym też przeczytacie u Blackledge.)

Neuroerotyka

Kiedy w ubiegłym roku zmarł profesor Jerzy Vetulani, potrącony na przejściu dla pieszych, było mi niezmiernie przykro. Profesor był postacią nadzwyczajną, erudytą, człowiekiem życzliwym, mądrym i fascynującym. Był jedną z tych krakowskich postaci, o których się pisze książki. Postać w typie doktora Szczeklika. Czapki z głów i na kolana. Bez ironii.

Ostatnia książka doktora ukazała się niedawno w Znaku i jest nią wywiad rzeka o seksualności.
Można się spodziewać, znając nadzwyczajne poczucie humoru Vetulaniego, że rozmowa będzie inspirująca, zabawna i niezwykła. I taka jest, ale niestety - nie jest to zasługa Marii Mazurek, młodej dziennikarki, która najwyraźniej cieszyła się zaufaniem profesora (cztery rozmowy-książki zostały napisane w składzie Mazurek-Vetulani), więc powinnam jej dać większe poważanie. Niestety nie potrafię. Być może problem polega na tym, że po nowoczesnej, wykształconej kobiecie (na dodatek młodszej ode mnie, więc powinna tym bardziej rozumieć dylematy współczesnego świata) spodziewałam się nie tylko większej wiedzy, ale też większego wyczucia i wrażliwości. O feminizmie nie wspominając.

Vetulani - będący w Neuroerotyce czasami trochę starym satyrem, nieco sprośnym staruszkiem, wygłaszającym czasem opinie dość nieprzystojne - w chwilach, kiedy pani Mazurek zaczyna odpływać w swój naiwny, dziecięcy świat, pięknie sprowadza ją na ziemię. Zarówno w kwestii prezerwatyw i Jana Pawła II (którego najwyraźniej Maria Mazurek wielbi bezkrytycznie), jak i w kwestii praw kobiet (co bardzo ujmujące). Proszę sobie wyobrazić, że dorosła kobieta w wieku rozrodczym, we współczesnej Polsce, wypowiada takie zdanie o ellaOne:

"Nie widzę powodu, dla którego gówniarzom, którzy się zapomną w łóżku, należałoby odpuszczać wizytę u lekarza i wydanie tej stówy za wypisanie recepty. To nie jest problem znaleźć w 24 godziny ginekologa.". 

Szczęśliwie w takich wypadkach profesor Jerzy jest już zupełnie serio i sprowadza na ziemię oderwaną od rzeczywistości rozmówczynię. Nawet jeśli sam chwilami popełnia pewne niezręczności obyczajowe, to obrzydliwe najeżdżanie na kobiety, na feminizm, na "te głupie baby" w wykonaniu Marii Mazurek jest PASKUDNE.
Vetulani nadmienia (po kolejnej antykobiecej wypowiedzi Mazurek), że gdyby nie feminizm, to ona sana nie rozmawiała by z nim teraz, bo nie mogłaby pracować jako dziennikarka, ale nie sądzę, żeby to dotarło tam, gdzie powinno dotrzeć.

Profesor Jerzy Vetulani. Źródło: Wikimedia Commons (By Lech Polcyn - Autor, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17156080)

Przyznaję, że mam masę wątpliwości, skąd wzięła się sympatia profesora dla Marii Mazurek. Czy znalazł w niej coś, czego czytelnik nie widzi? Czy było to przyzwyczajenie starego człowieka do tego, co znane. Nie wiem, ale jestem szczerze zniesmaczona współautorką "Neuroerotyki".

Poza tymi kwestiami jednak nadal jest to książka pełna ciekawostek, sparklącej ;) błyskotliwości profesora i radosnych ciekawostek ze świata ludzkiego i zwierzęcego życia płciowego.

Można przeczytać "Neuroerotykę", żeby poobcować po raz ostatni z geniuszem Vetulaniego (choć widać, że już sie trochę starzejącego, no ale wszystkich nas to czeka, więc czytałam jego wywody z pewną czułością, mimo ich erotomańsko-gawędziarskiego tonu :)), ale trzeba się uodpornić na cielęcą naiwność pani Mazurek (która przyznaje na przykład, że nie mogła obejrzeć wykładu profesora o określeniach męskiego członka, bo ją ten wykład zawstydzał; wyraźnie też pisze, że opisy pierwszych doświadczeń seksualnych swojego rozmówcy wycięła z książki, bo są nieskromne).

Bardzo jestem ciekawa, jak wyglądałaby ta rozmowa, gdyby profesor Vetulani nie rozmawiał z kimś o mentalności podlotka. Nigdy się już nie dowiemy. Czytajcie lub nie, ale płaczcie po profesorze, bo drugiego takiego nie będzie...

Zaginione miasto boga małp.

W Polsce o Hondurasie raczej się nie rozmawia. Ameryka Południowa jest generalnie tak bardzo odległa, że myśl o zgłębianiu warunków w dżungli w kraju, którym od lat rządzą kartele narkotykowe (to się powoli zmienia, ale powoli), jest dość niedorzeczna. A bo to mało mamy własnych problemów? ;)

A tu proszę - książka o poszukiwaniach zarośniętego przez pierwotną puszczę miasta. Żmudne opisy technologii lidarowych (cudowna sprawa, niesamowicie pożyteczna rzecz), perypetii urzędniczych, jadowitych węży, meszek, odkopywania kamieni - A NIE MOŻNA SIĘ ODERWAĆ.

W gęstych, nietkniętych przez człowieka od wieków lasach Mosquitii, w 2015 roku, po wielu latach rekonesansów lidarowych i innych przygotowań, ekspedycja archeologów, antropologów i innych naukowców (a także fotografów National Geographic) odkrywa wielkie miasto nieznanej cywilizacji, która żyła na tamtych terenach w czasach, kiedy Hernan Cortes opisywał Meksyk. Jedna z jego relacji wspomina o najbogatszym z miast, jakie widział. Miasto to miało przyćmiewać inne miejsca, jakie napotkał. Czy chodziło o to samo miasto? Czy to Cortes zawlókł jakąś chorobę, która wymiotła całą populację i zostawiła ten olbrzymi teren przyrodzie, czy też jakaś katastrofa nastąpiła później? Trudno powiedzieć, ale opowieść Prestona o odkrywaniu miejsca tak tajemniczego, tak bardzo nieznanego, innego i tak cholernie niedostępnego (nie da się tam dojechać żadną lądową drogą, ekspedycja była dosłownie "zrzucana" z helikopterów) jest po prostu rewelacyjna.

Biorę poprawkę na to, że studiowałam antropologię, więc tematyka dawnych cywilizacji może być dla mnie znacznie ciekawsza, niż dla większości ludzi. Preston, który prywatnie oprócz tego, że jest dziennikarzem, jest też pisarzem thrillerów, z bardzo technicznej wyprawy zrobił niemalże powieść awanturniczą. Buduje napięcie (czasem zbyt długo, ale niech mu tam ;)), fascynuje, nie można przerwać czytania.

Teraz, szykując się do lotu jako pasażer, uważniej przyjrzałem się maszynie i nie spodobało mi się, co zobaczyłem.
- Co to za wyciek? - spytałem Chucka.
- Nie przejmuj się nim - odparł. - Codziennie uzupełniam olej. W ciągu jednego dnia maszyna nie zużyje tyle, żeby to miało znaczenie.
Gdy wgramoliłem się na pokład, moje wątpliwości jeszcze wzrosły. Wnętrze cessny, dawniej pokryte tłoczoną bordową tapicerką, było zniszczone, zatłuszczone i wyblakłe - wyglądało tak, jakby trzymało się na taśmie klejącej. Śmierdziało tam jak w starym aucie. Gdzieniegdzie założono silikonową uszczelkę, która odłaziła całymi sznurami. Gdy przeciskałem się obok ogromnej skrzyni z lidarem do mojej szczeliny, uderzyłem łokciem w jakiś panel, który odpadł.
- Nie martw się, to normalne - powiedział Gross, uderzeniem pięści wbijając płytkę z powrotem na miejsce.

Na marginesie opowieści archeologicznych, opowieści o morderczej dżungli i walce z robactwem, jest też opowieść o tym, jak niszczycielską siłę ma ludzkość. Na przestrzeni kilku lat autor obserwuje jak zmieniają się obrzeża puszczy, jak szybko postępuje jej nielegalna wycinka pod pastwiska, jak nie radzi sobie z tym honduraski rząd, jak trudno jest patrzeć na świat, który znika.

Prace w Mosquitii trwają, ale - by zachować stanowisko nietknięte - nie ujawniono dokładnej lokalizacji odkrycia. Dżungla jest olbrzymia (choć maleje z dnia na dzień), więc jest szansa, że da się zbadać to miejsce, zanim zostanie zniszczone. Honduras to nie jest kraj, w którym da się coś zabezpieczyć, ustawić pachołki i zabronić wejścia. Każda cysterna z paliwem musi być obstawiana przez wojsko, żeby mafia nie zamordowała kierowcy i nie ukradła ropy na własny użytek. Potencjalnego złota z XV wieku nie udałoby się uchronić, gdyby ktokolwiek umiejscowił na mapie zaginione miasto.

No i tak. Historia jak z Indiany Jonesa, która dzieje się teraz, naprawdę. Warto ją znać, bo jest absolutnie fascynująca. Książka jest napisana tak, że spokojnie każdy może ją przeczytać i nie musi znać żadnych specjalistycznych terminów, żeby się w niej zorientować, bo wszystko jest objaśnione, ALE czytelnik musi być otwarty na to, że się czegoś nauczy. :)

Wybierzcie się z Prestonem na wyprawę, bo warto. Cholernie zazdroszczę mu roboty. :)

W królestwie monszatana.

Historia obłędu i głupoty zwolenników "natury", to wspaniały temat na książkę, która odczarowuje "to straszne GMO", szczepionki czy - cóż - gluten. :]

Marcin Rotkiewicz daje nam książkę, która pomaga usystematyzować wiedzę o genetycznie modyfikowanych roślinach (i nie tylko o nich) i pokazuje, jak lęk powodowany niewiedzą, klapki na oczach i brak zaufania do nauki, mogą zmienić losy świata.

Brzmi to górnolotnie, ale nie da się uniknąć tego stwierdzenia w świecie, w którym człowiek od tysięcy lat modyfikuje rośliny i zwierzęta dla swoich potrzeb (wiele roślin uprawnych nie przetrwałoby już bez człowieka, bo są tak zmodyfikowane - nie w laboratorium, wierzcie mi - że np. ich ziarna same nie wypadają z kłosów, więc nie mogą się rozmnażać bez pomocy), a grupa spanikowanych ignorantów nie pozwala na uprawę np. złotego ryżu, który może uratować wiele istnień, choć nie wpływa on na środowisko bardziej, niż inne odmiany.

Kiedy wreszcie zrozumiemy, że wszystkie rośliny uprawne, całe rolnictwo, to z definicji inwazyjność i zwalczanie bioróżnorodności, może wreszcie zaczniemy inaczej patrzeć nie tylko na starannie przebadane rośliny GMO, ale i na masowo produkowaną żywność w ogóle.

Książka daje do ręki rzeczowe, usystematyzowane i dobrze udokumentowane argumenty dla tych, którym się chce dyskutować z histerykami, choć nie unika tematu zagrożeń, aczkolwiek są one zupełnie inne, niż mogłoby się wydawać "obrońcom przyrody".

Bardzo ciekawe jest to, że wszelkie modyfikacje, które nie są "przekładaniem genów ręcznie", a będące również modyfikacjami genetycznymi, nie budzą w ogóle obaw oszołomów walczących z GMO.
Podczas gdy UE mocno ograniczyła - pod wpływem głośno krzyczących "ekologów" - dostęp do wszelkich upraw GMO, w USA czy Kanadzie "podejście opiera się na ocenie produktu, a nie procesu. [...] Przepisy koncentrują się na analizie ryzyka danej rośliny i jej nowej cechy (np. odporności na szkodniki). Nie ma znaczenia, czy nowa odmiana, dajmy na to soi, została uzyskana tradycyjnymi krzyżówkami, za pomocą mutagenezy czy inżynierii genetycznej. Ważne jest bowiem, czy stwarza ona jakieś zagrożenie dla zdrowia ludzi, środowiska naturalnego czy rolnictwa." 

Za to u nas wystarczy, że metoda jakaś taka nie-po-bożemu, a już larum grają. Efekt nikogo nie obchodzi, wyłażą ludziom z głowy lęki, uprzedzenia i niewiedza.

https://www.facebook.com/shapespl/

Widać, że autor jest pod ogromnym wrażeniem "Głodu" Caparrosa, choć nie umieszcza go w bibliografii (ale ja wychwytuję całe frazy wzięte stamtąd, co nie jest zarzutem - pan Rotkiewicz musiał być wstrząśnięty tym, co przeczytał i na fali tego wstrząsu chyba pisał).

Książka do przeczytania niemal przymusowo, powinni ją dawać w liceum do czytania na biologii. Jest w niej też znakomity rozdział o ściemie diety bezglutenowej u ludzi bez celiakii i o - jakże by inaczej - o antyszczepionkowcach. Niechże ją wszyscy przeczytają, to może zmniejszy się w Polsce liczba ludzi, którzy robią krzywdę sobie i innym z powodu zwykłej niewiedzy.

Dziękuję, Czarne, znowu dobra robota! :)

Książkowe pomoce naukowe.

Mój syn jest w czwartej klasie. Nagle poziom skomplikowania wiedzy, która jest potrzebna w szkole, znacznie się zwiększył, w porównaniu z banalnymi klasami 1-3. Starsze dziecko wymaga też większego poziomu szczegółowości, jeśli chodzi o tematy, które go interesują i które próbuje zrozumieć.

Dzisiaj pokażę Wam kilka ulubionych pomocy naukowych, które będą nam służyć jeszcze przez kilka lat.

Na początek historia. To nie jest wielka książka i wygląda dość infantylnie, ale jest świetną pomocą przy porządkowaniu wiadomości. Atlas historyczny Polski przydał nam się już w tym roku bardzo mocno. W czwartej klasie program zaczyna się od Piastów, więc dziecko, ucząc się do sprawdzianu, może ogarnąć najważniejsze symbole i postacie epoki patrząc na mapę. Więcej na tym etapie nie trzeba. Bardzo pożyteczna rzecz.

Druga rzecz w moim zestawieniu, to chyba już klasyka wśród pomocy naukowych. Książki Carol Vorderman są bardzo popularne i bardzo dobre. Poziom szczegółowości jest akurat taki, jaki potrzebny jest przeciętnemu uczniowi starszych klas podstawówki. Być może czasami to jest za mało, jeśli dziecko chce wiedzieć coś więcej, niż podstawy, ale  - wyjaśnienia pojęć, wprowadzenie do programowania, czy opisy zasad działań matematycznych są przejrzyste i bardzo "lekkostrawne". Świetna pomoc przy powtórkach i porządkowaniu wiedzy.

Jeśli chodzi o kompetencje językowe, to tylko dwie książki ostatnio są w użyciu. Mały słownik ortograficzny Rzeszutek, Sobczak i Zgółkowej, oraz - ponieważ drugi język wszedł na poważnie do nauki - mały słowniczek hiszpańskiego. 

Słownik ortograficzny jest ciągle grany, bo w tej wersji w części teoretycznej bardzo przejrzyście opisane są wszystkie najważniejsze zasady pisowni, które powtarzane są w części słownikowej. Jako że w czwartej klasie gramatyki i ortografii jest dość dużo, książka jest też sporo używana.

Ilustrowany słownik hiszpańskiego jest świetny na początek nauki. Nie ma co deprecjonować jego nieco dziecinnej formy, bo obrazki po prostu pomagają. Podstawowe zwroty i słownictwo w sam raz na pierwsze lata nauki języka.

Na koniec dwie książki, które wykraczają poza zakres wiedzy szkolnej i podstawowej, ale cieszą się u mnie w domu sporym powodzeniem. 

Komiksowe wprowadzenie do filozofii prezentuje najważniejszych filozofów i ich sztandarowe hasła w formie krótkich historyjek obrazkowych. Sama czytałam z wielkim zainteresowaniem, a mój syn cieszy się, że może zaimponować na etyce. ;)

"Magia rzeczywistości" Dawkinsa to książka, która opowiada o wszystkim, co podstawowe na Ziemi - o ewolucji, grawitacji, cząsteczkach, genetyce, trzęsieniach ziemi, ruchu planet, itd., dając przy okazji historyczny rys wiedzy na te tematy; wyjaśnienia, dlaczego ludzie, nie mając dostatecznej wiedzy, tworzyli różne absurdalne teorie związane z tym, co mogli zaobserwować, ale czego nie rozumieli. Bardzo pożyteczna książka, ucząca tego, że tzw. "chłopski rozum" - pozornie logiczne przyczyny różnych zjawisk - niekoniecznie pokrywają się z rzeczywistością. 

A Wy? Macie jakieś fajne pomoce naukowe, z których chętnie korzystacie?

Kobiety i mężczyźni.

Chcecie zrobić komuś prezent na Dzień Kobiet? Uczcie dzieci, że ludzie są równi.
Na początek dobra literatura. Ze wspaniałego wydawnictwa TAKO można kupić na przykład to:

Książka, która w kilku zdaniach wyjaśnia pułapki nierównościowego wychowania, uwrażliwia na stereotypowe traktowanie, pomaga nauczyć zauważania ograniczeń kulturowych.

Tak, ludzie różnią się płcią, ale ta różnica nie determinuje tak wiele, jak się niektórym wydaje. I tej wiedzy życzę wszystkim ludziom z okazji Dnia Kobiet.

Tego Wam życzę. Idźcie dzisiaj na marsz.

Ruda Na Regale

Kościsko i Umarły las

Dwie cudowne pozycje, bardzo różne, chociaż łączy je jedno - są polskich, niezwykle utalentowanych autorów.

Przyznam, że kocham "Łaumę" i na nowy komiks Karola Kalinowskiego czekałam bardzo niecierpliwie. Nie zawiodłam się (ale i zawodu się nie spodziewałam). Mam niewyraźne uczucie, że powoli wyrasta nam polski Neil Gaiman. To skojarzenie wiedzie prosto do "Amerykańskich bogów", bo zręczność, z jaką KaeRel operuje panteonem słowiańskich bóstw i potworów jest absolutnie porównywalna.

Oto mamy wioskę. Parę domów na krzyż, biblioteka, bar. I dwóch przybyszów. Ojciec i syn. Ojciec znajduje szybko pracę jako bibliotekarz, a syn kolegów i koleżanki. Brzmi banalnie, ale wiecie - musicie ich zobaczyć. Tych kolegów. I  tego szefa biblioteki w żelaznym (?) hełmie zakrywającym twarz. Wszystko toczy się powoli, choć ojciec okazuje się być bardzo chory, a wioska bardzo pokręcona. Pełna maskujących się przed normalnym światem zapomnianych bogów.

Jeśli dawno nie widzieliście południcy, to najwyższy czas kupić "Kościsko". I zobaczyć, co planuje dla wioski przebudzony po dziesięcioleciach Pan Leszy. I czy tata tego miłego chłopca z okładki wyzdrowieje. I dlaczego bibliotekarz nosi na głowie to, co nosi. Nie zdradzę Wam ani słowa, bo bym zepsuła zabawę, ale - hej - Panie Kalinowski - rysuj Pan więcej. :)

Z innej beczki jest duet dwóch panów - Tomasz Samojlik i Adam Wajrak pasują do siebie idealnie. Dwie świetne, wrażliwe na przyrodę osobowości, stworzyły komiks o sowach. Kto nie kocha sów, ten psychopata. Nie da się nie kochać sów. Jeśli nie kochacie sów, idźcie i zastanówcie się nad swoim życiem.

Nie jest tajemnicą, że szczególną miłością pan Samojlik darzy Puszczę Białowieską. I - jakby w odpowiedzi na koszmarne posunięcia bezmyślnego ministra Szyszko - mamy obrazkową instrukcję: oto dlaczego kornik w puszczy to nie koniec świata. Oto, dlaczego fragment pozornie umarłego lasu w wielkiej kniei jest potrzebny, żywy i ważny dla ekosystemu. I - najważniejsze - co tam robią sowy?

Jak zwykle w przyrodniczych komiksach pana Tomasza mamy mrożący krew w żyłach suspens i bohaterów, których nie powstydziłby się George Martin. Sowy z osobowościami, rechoczące korniki i uśmiechnięte pająki. Przede wszystkim jednak mamy solidny ładunek wiedzy i czułość. Tak, autentyczną czułość wobec puszczy i jej mieszkańców. Czułość, która mnie rozkłada na łopatki. Idę na barykady! W obronie Puszczy!

Popularnonaukowe dla dzieci. :)

Dzisiaj parę słów o książkach popularnonaukowych, ale trochę nietuzinkowych. Prawie wszystkie z małych wydawnictw, perełki takie. Diamenciki. ;)

Najpierw dwa słowniki dość do siebie podobne.
Pierwszy z nich, to słownik Małgorzaty Strzałkowskiej, wydany przez wydawnictwo Bajka. "Dawniej, czyli drzewiej" z ilustracjami Adama Pękalskiego, to słownik wyrazów (i zjawisk z nimi związanych) już trochę lub bardzo zapomnianych. Opis zwrotów, których już nikt (lub prawie nikt) nie używa wraz z historią ich powstania. Fascynująca to książeczka, która i mnie wprowadziła w tajniki pociotów, przerzucinóżek, misternie rzeźbionych królewskich stolców i cycowych sukni. Książka jest zabawna, pięknie zilustrowana i błyskotliwa. Sama się przy niej dobrze bawiłam.

Polecam miłośnikom historii od piątego roku życia wzwyż. Dorośli też będą z niej czerpać radość.

Drugi słownik, kręcący się wokół znaczeń różnych wyrazów, to "Słowa do rzeczy", wydany przez Muzeum Etnograficzne w Krakowie. Do niedawna był do kupienia wyłącznie tam (i w ich sklepie internetowym), ale ostatnio pojawił się też w niektórych "zwykłych" księgarniach.

Tutaj autorzy nie zajmują się słowami zapomnianymi, ale dobrze znanymi związkami frazeologicznymi i śledzą ich pochodzenie. Dorosły wie, czym jest ćwiek w "zabić ćwieka", albo czym był "języczek u wagi", ale dzieci niekoniecznie są zorientowane w takich zawiłościach. Aczkolwiek znalazło się tam kilka rzeczy, o których nie wiedziałam. :) Bardzo fajna książeczka, przeznaczona, moim zdaniem, dla dzieci między piątym a dziesiątym rokiem życia.

Kolejna pozycja to też słowniczek, ale już z innej beczki - słownik chorób. Opisy są dość zdawkowe i niewyszukane, ale to ciekawe, że dzieci mogą zapoznać się trochę z tym, czym jest np. anoreksja, migrena, czy jak powstaje próchnica. A do tego - i to jest największy hit, mój syn zaśmiewał się w głos - prawie każda choroba ma swój wierszyk. ;) Chcecie, żeby wasze dziecko mówiło wierszyki o tasiemcach i połamanych nóżkach? Jeśli tak, to jest książka dla was - od wydawnictwa Poradni K. :]
Polecam dla dzieci od piątego do dziesiątego roku życia.

A na koniec coś zupełnie innego, zdecydowanie bardziej znanego i "mainstreamowego" ;), ale to nowość, więc dorzucę, bo kto mi zabroni. :) Nowiutki komiks pana Samojlika.
Jakość sama w sobie. Jak zwykle mądrze, jak zwykle zabawnie. W lesie zabrakło wilków i rządzą w nim przebiegłe borsuki. Intryga snuje się jednak w tle, bo na pierwszym miejscu są rozważania o równowadze w przyrodzie i - uwaga - wykłady matematyczne starego dżdżownicy. Tak tak. Są też zające Fibonacciego i fraktale. Świetna książka dla dzieci - według mnie - od siódmego roku życia.