Szymborska i spółka.

Dzisiaj o dwóch książkach.

Pierwsza z nich, to historia gatunku literackiego, jakim są moskaliki. Miłośnicy twórczości Szymborskiej, czy też ci, którzy czytali jej biografię, albo chociażby "Mój Znak" Illga, będą od razu wiedzieli, o co chodzi. Całej reszcie postaram się pokrótce przybliżyć temat.

Ortodoksyjny moskalik to czterowiersz, którego pierwsze dwa wersy obrażają jakąś nację, a kolejne dwa, opisują zbrodnię przy jakimś chrześcijańskim miejscu kultu (w wersji super ortodoksyjnej - najlepiej jeśli to jest krakowski kościół), którą autor moskalika popełni na kimś, kto nie podziela jego zdania na temat wymienionego wcześniej narodu.
Niemniej - moskaliki powstawały oczywiście także nie tylko na tematy narodowościowe.

Joanna Szczęsna przeprowadza w swojej książce bardzo sprawną analizę gatunku, przybliża historię jego powstania i przytacza rozmaite rodzaje moskalików (mnóstwo zabawy, dawno się tak nie śmiałam). Świetna książeczka.

Kto powiedział, że Hiszpanie
noszą czasem jakieś buty,
uzębionym być przestanie
pod dzwonnicą świętej Ruty.

Druga książka to publikacja dość unikatowa - można ją kupić obecnie wyłącznie w księgarni MOCAKu w Krakowie. Jest to album z kolażami Szymborskiej, które (nie wszystkie, rzecz jasna) można obejrzeć obecnie w muzeum na krakowskim Zabłociu. Album zawiera obszerny dwujęzyczny wstęp na temat powstawania tychże wyklejanek i zdjęcia mniej więcej (tak na oko ;)) stu kolaży.

Bardzo przyjemna rzecz, nieco absurdalna. Idealnie współgrająca z moskalikami. :)

(A o tym, co jeszcze obecnie można obejrzeć w MOCAKu - do przeczytania na moim drugim blogu.)

Strasznie trudne wierszyki.

To jest scena jak z horroru:raz w rurociąg rąbnął piorun...

Moje dziecko ma niewielkie problemy z wymową. Wiadomo, że logopeda to nie wszystko, przydałoby się trochę pracy w domu, ale czasami brak na nią pomysłów. Na szczęście moje dziecko lubi wierszyki. Takie rymowane i śmieszne. A najlepiej jeszcze trochę głupawe. I lubi mi je czytać na głos.

Wpadłam więc na pomysł, że powinnam syna zachęcić do tego, żeby wymawiał słowa dokładnie. A co będzie najlepsze? Wierszyki do czytania na głos. Takie, przy których trzeba mówić dokładnie, skupić się na języku, żeby można było zrozumieć to, co się czyta.

"Strasznie trudne wierszyki" Izabeli Mikrut to wierszyki, które stylem przypominają bardzo rymowanki Agnieszki Frączek (której "Berek Literek" jest czytany przez moje dziecko w kółko od co najmniej dwóch lat). Są lekkie, zabawne, ale wymagają pewnego wysiłku, żeby nie połamać na nich języka. Jest to też jedna z książek rekomendowana przez logopedów do pracy nad wymową.

Nie są to typowe chrząszcze w trzcinie, nie wymagają od dziecka aż takiej męczarni. Do tego są bardzo sympatyczne, a - jakby tego było mało - do wydania (po naprawdę niskiej cenie - ja zapłaciłam 12 złotych) jest dołączona płyta CD, na której "Strasznie trudne wierszyki" czyta Maciej Stuhr.

Miłe zabawy logopedyczne, całkiem estetycznie zilustrowane przez Olgę Reszelską. Polecam rodzicom dzieciaków z wadami wymowy (a innym też nie zaszkodzi ;)).

Nowe fikołki pana Pierdziołki

Są takie dni, kiedy w księgarni rzucam dziecku od niechcenia - daj mi popatrzeć w spokoju na książki, wybierz sobie sam jedną dla siebie. I zajmuję się swoimi sprawami, a małoletni buszuje w dziale dziecięcym.
Tym razem do kasy przyniósł TO:

Zerknęłam pobieżnie do środka - pomysłowe,estetyczne ilustracje Kasi Cerazy, zbiór rymowanek, które znam z dzieciństwa (Uciekaj, myszko, do dziury...). Niech będzie. Zrozumiałam fascynację, bo dziecko ma właśnie okres zaśmiewania się z głupot, zwłaszcza rymowanych. Bawią go brzmienia różnych słów, śmieszy go umiarkowana makabra. Taki etap. 

W domu z entuzjazmem czytał na głos wszystko po kolei, rechocząc niepoważnie. Przy Myszka miki gra w guziki sama się uśmiechnęłam, bo przypomniałam sobie podwórkowe wyliczanki z własnego dzieciństwa. Przy Wpadła bomba do piwnicy, pobawiłam się z moim sześciolatkiem w dzielenie na sylaby. Potem poszłam obierać dynię na konfitury, słuchając jednym uchem. 

W pewnym momencie do moich uszu dobiegła - znana mi, a jakże, rymowanka: A ten mąż mąż mąż/ Pije wciąż wciąż wciąż/ Trochę wina, trochę wódki... Zaczęłam się zastanawiać, czy to był dobry zakup dla dziecka uczęszczającego do pierwszej klasy (nie łudziłam się, że się nowo zdobytą wiedzą nie podzieli z panią wychowawczynią). No ale - mleko się wylało. Słucham dalej: Poszedł żuczek za chałupkę,/ Zdjął majteczki, zrobił kupkę...

Ekhm.

Opanowałam odruch wyrwania dziecku książki i ocenzurowania jej, bo trzeźwo przypomniałam sobie, że ja też w jego wieku na podwórku recytowałam na całe gardło rymowanki o kupach.

Książka stała się hitem. Dziecko czyta ją w kółko, zaśmiewając się; i na pewno zna już na pamięć większość tych najbardziej kontrowersyjnych rymowanek (na przykład o księdzu, który przegania kijem nieboszczyka). Wdech, wydech. Następnym razem poświęcę więcej uwagi wyborom czytelniczym mojego syna, aczkolwiek ogólnie książka jest wydana bardzo ładnie.
Większość wierszyków jest zupełnie niewinna i zabawna dla dziecka w wieku wczesnoszkolnym, ilustracje są bardzo pomysłowe i niesztampowe. Świetny prezent dla kogoś, komu chce się trochę zniegrzecznić bardzo dobrze ułożone dziecko, które nie używa nawet słowa "pupa". ;)

Na cmentarzu kwiki, ryki,
Grają w piłkę nieboszczyki...